Các Khái Niệm Cơ Bản Về Mạng Máy Tính - Truyền Thông Qua Mạng (Part 1)

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về các khái niệm cơ sở, nền tảng mà bất cứ ai theo lĩnh vực IT hay lĩnh vực liên quan cũng cần biết.

1. Mạng Máy Tính Là Gì?

Theo như từ trước đến nay chúng ta hiểu thì mạng máy tính chỉ đơn giản là:

• Tập hợp các máy tính kết nối với nhau dựa trên một kiến trúc nào đó để trao đổi dữ liệu

  • Máy tính: máy trạm, máy chủ, thiết bị mạng,...

  • Kết nối bằng một phương tiện truyền dữ liệu

  • Theo một kiến trúc mạng

• Hoặc theo một góc độ khác, mang tính chuyên môn hơn thì mạng máy tính là:

  • Bao gồm các máy tính điện tử, được kết nối với nhau thông qua một phương tiện truyền dẫn tín hiệu để trao đổi thông tin. Việc kết nối phải tuân thủ theo một kiến trúc nào đó.

• Dùng để :

  • Chỉ mạng dữ liệu hoặc mạng thông tin có khả năng truyền nhiều loại truyền thông khác nhau, gồm dữ liệu máy tính truyền thống, thoại tương tác, video và các sản phẩm giải trí

2. Truyền Thông Qua Mạng Diễn Ra Như Thế Nào?

• Truyền thông qua mạng bắt đầu với một thông điệp/một thông tin. Phải được gửi từ một cá nhân hoặc một thiết bị đến một cá nhân hoặc một thiết bị khác. Con người trao đổi ý tưởng bằng nhiều phương thức truyền thông khác nhau.

2.1. Mô hình cơ sở của truyền thông qua mạng:

• Các thành phần chính:

  • Nguồn thông điệp (message source)

  • Kênh truyền/Hệ thống truyền (The channel/The transmission system)

  • Đích thông điệp (message destination)

• Sơ đồ mô tả:

- Trong đó:

• Nguồn thông điệp, thường là bên gửi (sender) - có thể là con người hoặc thiết bị điện tử cần gửi thông điệp đến thiết bị/người khác.

• Kênh truyền, bao gồm các môi trường truyền dẫn tạo đường đi để thông điệp di chuyển từ nguồn đến đích.

• Đích thông điệp, thường là bên nhận (receiver) - nó sẽ nhận thông điệp và diễn giải nội dung đó đến receiver.

• Ảnh minh họa về một quy trình truyền thông tin cụ thể hơn:

2.2. Các cách truyền dữ liệu thường thấy:

• Phân đoạn dữ liệu (Segmentation): Là dữ liệu được gửi qua mạng dưới dạng các “khối” nhỏ. Hay nói theo cách hàn lâm hơn: Phân đoạn dữ liệu là quá trình chia nhỏ một luồng dữ liệu lớn, liên tục thành các khối dữ liệu nhỏ hơn và dễ quản lý hơn để gửi qua mạng.

• Ghép kênh/Đa hợp kênh (Multiplexing): Khác với việc chia nhỏ ở trên, đây là kỹ thuật gom nhiều luồng dữ liệu (từ các người dùng hoặc ứng dụng khác nhau) để truyền đi chung trên một đường truyền duy nhất. Nhờ vậy, chúng ta có thể tối ưu hóa băng thông, cho phép nhiều người cùng sử dụng mạng một lúc mà không bị gián đoạn. Hay mang tính học thuật/hàn lâm hơn: là quá trình đan xen (interleave) các phần dữ liệu nhỏ (từ nhiều cuộc hội thoại hay ứng dụng khác nhau) vào với nhau để chúng có thể cùng truyền tải qua một môi trường mạng duy nhất.

Tổng kết:

Như vậy, chúng ta đã cùng tìm hiểu qua những khái niệm cơ sở nhất về mạng. Biết cách thông tin được luân chuyển từ nơi này sang nơi khác. Phần sau, hãy cùng nhau tìm hiểu về cấu trúc mạng (network structure), các bộ giao thức, mô hình dịch vụ (protocol suits, service models), mô hình phân lớp (layered models) và các kiểu topo mạng (network topologies)!!!